GOL.GE Forum: პროტოიბერიული ბერძნულ მითოლოგიაში - GOL.GE Forum

Jump to content

  • (4 Pages)
  • +
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • You cannot start a new topic
  • You cannot reply to this topic

პროტოიბერიული ბერძნულ მითოლოგიაში ბერძნული მითები

#41 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 24 December 2006 - 01:03 AM

ერთი დეტალი - კავკასევსი - ეს იყო აპოლონის ერთ-ერთი ზედმეტი სახელი!
როგორც ბერძნები ამბობენ, კოლხები აპოლონსს კავკასევს უწოდებდნენ და მას ზევსზე მეტად სცემდნენ თაყვანსო...
ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#42 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 24 December 2006 - 01:05 AM

ჰო, მართლა... მეორე რედაქციით, მწყემსი კავკასია ცხოვრობდა კრეტაზე, მართალია, და მისი სიკვდილის შემდეგ მისი სახელი ზევსმა უწოდა ყველაზე მაღალ მთებს.. ბერზნების წარმოდგენით კავკასია იყო ის ადგილი, სადაც "მწვერვლაები ვარსკვლავებამდე აღწევდნენ".
ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#43 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 01:21 AM

აპოლონი კი იგივე ჰელიოსია, რომელმაც დაახლოებით 4 სააუკუნიდან ჩვ/ წ/ აღ-მდე შემდეგ აპოლონად ტრამსფორმაცია განიცადა - ხოლო ჰელიოსზე ჩვენ უკვე დავწერეთ თემაში - სამ-ერთობის შესახებ - იგი მზის კულტის განასახიერებას წარმოადგენს - ხოლო მზის შვილები ასეთი სახელით ბერძნულ მითოლოგიაში არის ცნობილი აიეტი და მინოსი. აიეტი ჰელიოსის შვილია.

От Гелиоса породили океанида Персеида колхидского царя Ээта, волшебниц Кирку и Пасифаю - супругу царя Крита Миноса; нимфа Климена - сына Фаэтона и четырех дочерей; нимфа Рода - семерых сыновей-гелиад. Потомство Гелиоса часто отличалось дерзостным нравом и склонностью к колдовским хтоническим силам. Некоторые источники называют его дочерью даже богиню чародейств и повелительницу призраков Гекату.

ანუ ჩვენ დაახლოებით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ აიეტი და მენესი ერთი თაობი მეფეები იყვნენ? ან აიეტი ცხოვრობდა კიდევ უფრო ადრე, ვიდრე 1300 წელია ჩვ. წ. -აღმდე - ან მინოსი იყო უფრო გვიან?

ამ პოსტში ცვლილებები შეიტანა teo777: 24 December 2006 - 01:23 AM

0

#44 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 01:26 AM

Минос · один из трех сыновей (наряду с Сарпедоном и Радаманфом) Зевса и Европы, рожденных ею на Крите и усыновленных критским царем Астернем. Минос царствовал на Крите после смерти Астерия, Женой Миноса была Пасифая (дочь бога Гелиоса),

ნახე რა საინტერესო რამ გამოდის? მინოსი წარმოშობით ზევსის შვილი - ინდოევროპელი იყო, მაგრამ იგი იშვილა კრეტას მეფემ. ანუ ის პელაზგების სიძე გამოდის...ანუ ეს უკვე არა მინოსური არამედ მიკენური ხანა უნდა იყოს... მაშინ სრულიად დასაშვებია, რომ იგი აიეტის თანამედროვე იყო

ამ პოსტში ცვლილებები შეიტანა teo777: 24 December 2006 - 01:28 AM

0

#45 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 24 December 2006 - 01:38 AM

QUOTE(teo777 @ Dec 24 2006, 12:26 AM)
Минос · один из трех сыновей (наряду с Сарпедоном и Радаманфом) Зевса и Европы, рожденных ею на Крите и усыновленных критским царем Астернем. Минос царствовал на Крите после смерти Астерия, Женой Миноса была Пасифая (дочь бога Гелиоса),

ნახე რა საინტერესო რამ გამოდის? მინოსი წარმოშობით ზევსის შვილი  - ინდოევროპელი იყო, მაგრამ იგი იშვილა კრეტას მეფემ. ანუ ის პელაზგების სიძე გამოდის...ანუ ეს უკვე არა მინოსური არამედ მიკენური ხანა უნდა იყოს... მაშინ სრულიად დასაშვებია, რომ იგი აიეტის თანამედროვე იყო
View Post




აი, ეგ არის ზუსტად, ასეთი "სიცხადით" აღქმაა დაუშვებელი მითებისა. ლეგენდარულ მეფეებს ღმერთების ძეობას "ანიჭებდნენ" ეპოქების მანძილზე და ეს ბუნბრივია.. დაუშვებელია იმის აღიარება, რომ ისინი მართლა მათი შვილები და მით უფრო "დედმამიშვილები" იყვნენ....

პირდაპირ ძმობაზე არ შეიძლება იყოს მინოსი-აიეტის შემთხვევაში, აქ მხოლოდ ერთი კულტურის შვილობაზე შეიძლება ვიმსჯელოთ და ისიც ერთმანეთისგან საუკუნეებით დაშორებულ გარემოებაში...

ჩემი აზრი ასეთია smile.gif
ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#46 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 01:43 AM

ანუ შეიძლება მინოსი ჩავთვალოთ მიკენელად?
0

#47 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 24 December 2006 - 01:48 AM

QUOTE(teo777 @ Dec 24 2006, 12:43 AM)
ანუ შეიძლება მინოსი ჩავთვალოთ მიკენელად?
View Post




არანაირად, ის ნამდვილად მინოსური კულტურის ერთ-ერთი თვალსაჩინო სახეა...
ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#48 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 01:50 AM

აბა ზევსის შვილი რატომაა? ან იქნებ არსებობს სხვა ვერსიაც მისი მითოლოგიური წარმომავლობის?
0

#49 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 24 December 2006 - 01:56 AM

QUOTE(teo777 @ Dec 24 2006, 12:50 AM)
აბა ზევსის შვილი რატომაა? ან იქნებ არსებობს სხვა ვერსიაც მისი მითოლოგიური წარმომავლობის?
View Post




მერე რა, თამთა? არ არის ზუსტად მაგას ვამბობ, არ არის სავალდებულო, ასე პირდაპირ მივიღოთ-თქო ინფორმაცია, მას სჭირდება გადამუშავება, შესწავლა, ისტორიული ფაქტებითა და არქეოლოგიური მასალით გაჯერება... აი, ამის შედეგად ვაცხადებთ ხოლმე უკვე ჩვენს შედეგებს და ზედაპირულად არაფრის თქმის უფლება არ გვაქვს...



ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#50 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 02:00 AM

საერთოდ მე მჯერა მითების - ვუყურებ მათ როგორც ისტორიული ამბების გადმოცემის თავისებურ სახეს. ალბათ ტიტანებიც და ღვთაებებიც რაღაცას ნიშნავს - შეიძლება დინასტიაა, შეიძლება ძლიერი მეფე იყო ან პატრიარქი მთელი ერის. თუ ამ აზრს მივყვებით და პირობითატ მივიღებთ ამას - საინტერესო სურათს მივიღებთ.
0

#51 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 24 December 2006 - 02:07 AM

QUOTE(teo777 @ Dec 24 2006, 01:00 AM)
საერთოდ მე მჯერა მითების - ვუყურებ მათ როგორც ისტორიული ამბების გადმოცემის თავისებურ სახეს. ალბათ ტიტანებიც და ღვთაებებიც  რაღაცას ნიშნავს - შეიძლება დინასტიაა, შეიძლება  ძლიერი მეფე იყო ან პატრიარქი მთელი ერის. თუ ამ აზრს მივყვებით და პირობითატ მივიღებთ ამას - საინტერესო სურათს მივიღებთ.
View Post




კი ბატონო, მითებს რო მე მნიშვნელობას ვანიჭებ, ეგეთი უნდა, მაგრამ ის რო რახან "ზევსის ძე" არის ვინმეზე ნათქვამი, მიანც და მიანც ბერძნულ გენს მივაწერო, არ არის საკმარისი და პირიქით.. მაშ აფროდიტეც ზევსის ასულია და ინდო-ევროპელია იგი??? ან აპოლონი? ესეც ზევსის ძეა...



ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#52 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 02:21 AM

სხვათაშორის ძალიან საინტერესოა მითიური არსებები - დაქტილები კურეტები და კორიბანტები რომლებიც კიბელას ახლავან და არ არიან ბერძნული წარმოშობის. დაქტილებს ეკუთვნისო რკინის გამოგონება, კურეტები კი კავშირში უნდა იყოს ქართულ სიტყვა კუროსთან - ხარის კულტთან

Дактили (D a k t u l o i) · демонические существа; считались спутниками Реи-Кибелы. Жили на горе Ида во Фригии (Малая Азия) (вариант: на горе Ида на острове Крит после того, как туда был перенесен культ Реи-Кибелы).

Дактилям приписывалось открытие обработки железа. Фригийские дактили: Кельмис (от слова "плавить"), Дамнаменей (от слова "укрощать") и Акмон (от слова "наковальня"; Strab. X 3, 473); критских дактилей было пять (варианты: десять, пятьдесят два или сто). Дактили отождествлялись с куретами, корибантами и тельхинами. Им приписывали также учреждение Олимпийских игр в Элиде (Paus. V 7, 6 след.).

Корибанты (K o r u b a n t e z) · спутники и служители Великой матери богов Реи-Кибелы. Имя корибанты - негреческое, культ карибантов малоазийского происхождения, имеет экстатический характер. В Греции распространился не ранее VII в. до н.э. По одному из мифов (Apollod. I 3, 4), корибанты - дети Аполлона и музы Талии.

Куреты (K o u r h r e z) · демонические существа, составляющие вместе с корибантами окружение Великой матери богов Реи-Кибелы и младенца Зевса на Крите. Заглушали его плач ударами копий о щиты, тимпанами, экстатическими криками и плясками (Diod. V 70, 1; Strab. X 3, 7). Происхождение куретов неясно. Они дети земли Геи (Diod. V 65) или Афины и Гелиоса (Strab. X 3, 12). Согласно одной из версий мифа, они выходцы с Эвбеи, во Фригии воспитали младенца Диониса (X 3, 11 -12). Их часто отождествляли с кабирами, дактилями и тельхинами, празднества в честь куретов смешивались с самофракийскими и лемносскими (X 3, 20).

Куретам и корибантам посвящены орфические гимны (XXXVIII, XXXIX, XXXI). В период поздней античности куреты и корибанты составляли окружение Афины, которая даже именовалась вождем куретов (Procl. In Crat. 406 d.p. 112, 14 Pasquali). Куреты наставляли людей полезным занятиям: приручению животных, пчеловодству, постройке домов (Diod. V 65). Они наделены как культурными функциями (как дети Афины), так и функциями божеств плодородия, будучи хтонического происхождения (как дети Земли).

ამ პოსტში ცვლილებები შეიტანა teo777: 24 December 2006 - 02:21 AM

0

#53 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 24 December 2006 - 02:31 AM

ისე, მ ი თ რ ა - ზე რატომ არაფერს ვწერთ?
ასე ერქვა მზის ღმერთს ავესტურ პანთეონში, რომელსაც ძალიან დიდ პატივს მიაგებდნენ როგორც საბერძნეთში, ასევე რომში...

მანაც ხარი დაამარცხა და შეწიდა ღმერთს, ბოლოს კი ამაღლდა ცაში და იქიდან იქცა ადამიანების შემწედ და მფარველად...


სხვათაშორის მითრას შობას აღნიშნავდნენ ქრისტეს შობამდეც "25 დეკემბერს", ეს ღამე კიდევ იმით არის გამორჩეული, რომ 22 დეკემბრის ღამე, რომელიც ყველაზე გრძელი ღამეა კიდევ 2 დღე ნარჩუნდება და 25 დეკემბრიდან უკვე იწყებს დღე მატებას. . .
ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#54 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 02:46 AM

Митра — древнеиндийское божество, восходящее к индоиранскому (или арийскому) периоду, то есть известное народу-предку индийцев и иранцев.

Веды представляют Митру постоянным спутником верховного бога Варуны, стоящего во главе семи великих богов Адитиев.

В гимнах, однако, существует представление, что Митра владычествует над днем и солнцем, а Варуна — над ночью; но вообще первоначальный солярный характер Митра значительно побледнел у индийцев сравнительно с иранцами, видевшими в Мифре световое божество

ანუ მითრა იგივე მზის ღმერთი ანუ იგივე ჰელიოსი გამოდის, იქნებ ისიც წინაინდოევროპულია?
0

#55 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 02:49 AM

Высказано было предположение, что индоиранские представления о семи верховных богах сложились под влиянием семитического (вавилоно-ассирийского) культа планет, к числу которых причислялись солнце и луна, что составляло семерицу верховных божеств. Однако до сих пор эта гипотеза ещё не имеет прочного основания.

ბაბილონურ ასირიული კულტები კი შუმერულის გაგრძელებაა - უტა-მითრა-ჰელიოსი - აპოლონი...


რა ერქვა მზის ღმერთს წარმართულ საქართველოში?
0

#56 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   ~duff mckagan ~ Icon

  • am suratshi xo duffi var a
  • PipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 439
  • რეგისტრაცია: 25-May 06

Posted 24 December 2006 - 10:18 AM

sashinlad ar mainteresebs es tema
My hands are tied
The billions shift from side to side
And the wars go on with brainwashed pride
For the love of God and our human rights
And all these things are swept aside
By bloody hands time can't deny
And are washed away by your genocide
And history hides the lies of our civil wars
0

#57 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 24 December 2006 - 12:47 PM

QUOTE(teo777 @ Dec 24 2006, 01:46 AM)
ანუ მითრა იგივე მზის ღმერთი ანუ იგივე ჰელიოსი გამოდის,
View Post



ვაჰ, კაი რა თამთა... ის, რომ რომელიმე ღვთაება განასახიერებას რაიმეს ძალას, საიდუმლოს, სტიქია, სულაც არ ნიშნავს რომ იგივე ძალის, საიდუმლოს, სტიქიის განმასახიერებელი ღვთაება სხვა მითოლოგიაში არის ი გ ი ვ ე.

არანაირად არ არის მითრა ჰელიოსი. მასე მზეს აპოლონიც განასახიერებს, მაგრამ აპოლონი და ჰელიოსი არ არის ერთი და იგივე, მით უმეტეს მითრა და ჰელიოსი...

ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#58 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 02:43 PM

მიტრას აქვს რაიმე კავშირი ქართულ სამყაროსთან თუ ის სუფთა ინდოევროპული - არიული წარმოშობისაა? რატომ მოიყვანე ის ამ თემაში?
0

#59 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 02:45 PM

QUOTE(~duff mckagan ~ @ Dec 24 2006, 09:18 AM)
sashinlad ar mainteresebs es tema
View Post



რატომ სიცოცხლე - biggrin.gif - არ გაინტერესებს რა მოგვპარეს ბერძნებმა?

0

#60 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 24 December 2006 - 04:19 PM

QUOTE(teo777 @ Dec 24 2006, 01:43 PM)
მიტრას აქვს რაიმე კავშირი ქართულ სამყაროსთან თუ ის სუფთა ინდოევროპული - არიული  წარმოშობისაა? რატომ მოიყვანე ის ამ თემაში?
View Post




მითრას არ უნდა ქონდეს პირდაპირი კავშირი, მაგრამ ავესტურ მოდგმას და ცოდნას მთლიანობაში ნამდვილად აქვს... საერთოდ ავესტურ მოძღვრებას, ზოროასტრიზმს უამრავი განშტოება ქონდა, მათ შორის ერთ-ერთი იყო მითრას კულტიც...

თანაც ესეც ხართან მებრძოლი გმირია... აი ეს მოტივი მეცნაურა უცებ ყველაზე მეტად და ამიტომ დავწერე მითრაზე...
ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#61 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 05:42 PM

ხართან მებრძოლი გმირები ბევრი არა გვაქვს მსოფლიო მითოლოგიაში - გილგამეში ებრძვის ინანას ხარს
თესევსი ებრძვის მინოტავრს,
იასონი ებრძვის აიეტის ხარს -
ჰერაკლე ამარცხებს კრეტას ხარს -
კიდევ?

ყველა ზემოჩამოთვლილი ხარი, რომელსაც ამარცხებენ გმირები პროტოიბერიულ სამყაროს ეკუთვნის - არატას, კრეტას, კოლხეთის ხარი - ანუ ხარი და მზე არის სიმბოლო პროტოიბერიული სამყაროსი!

რატი მოგვიყევი უფრო დეტალურად მითრაზე... მეც მოვძებნი რაიმე საინტერესოს..
0

#62 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 24 December 2006 - 09:51 PM

ისე ძალიან საინტერესოა ჰერაკლეს გმირობანი და მისი მეშვიდე გმირობა კრეტას ხარის დამარცხების შესახებ... საერთოდ ყოველთვის მაინტერესებდა ჰერაკლეს გმირობების მითოლოგიური მნიშვნელობა - რა არსი იყო ჩადებული ჰერაკლეს გმირობებში. ერთი საინტერესო აზრი გამიჩნდა - მოდი კიდვ ერთხელ გადავხედოთ ამ გმირობებს -

1) Немейский лев (первый подвиг) - ლომის დამარცხება
user posted image



2) Лернейская гидра (второй подвиг ჰიდრას დამარცხება)
user posted image


3) Керинейская лань (третий под-виг) ოქროსმფრქვეველი ირემი
user posted image
На склонах Аркадских гор стала появляться лань с золотыми рогами и медными копытами. Крестьяне называют ее Керинейской, по имени города, близ которого ее впервые увидели. Многие пытались поймать ее, но, едва завидев людей, лань в мгновение ока скрывается в непроходимом лесу. Приведи эту лань живьем царю Эврисфею.

4) Эриманфский вепрь (четвертый подвиг) - ტახის დამარცხება
user posted image
Поймать Эриманфского вепря не хитрое дело,— сказал Геракл Иолаю, когда Копрей ушел,— да добраться до него не просто: подступы к Эриманфу преграждают кентавры, и пройти через владения этих необузданных, беззаконных полулюдей-полуконей труднее, чем изловить какого-то дикого кабана".
"А откуда взялись эти кентавры?" — спросил Иолай.
"Поведаю тебе, друг, что знаю про них… Жил некогда царь племени лапифов Иксион,— начал рассказ Геракл.— Иксион первым среди смертных осквернил себя родственной кровью. Не желая уплатить Диойнею, своему тестю, выкуп за жену, он столкнул его в волчью яму, полную раскаленных углей. Ужасную смерть принял Диойней. За очищением обратился Иксион к самому Зевсу, и Зевс не только очистил убийцу, но и приблизил его к своему трону. Там, на Олимпе, смертный Иксион стал добиваться любви Геры, божественной супруги величайшего из богов. Чтобы узнать предел бесчестия Иксиона, Зевс придал облик Геры остановившейся над Олимпом Туче-Нефеле. От этого-то беззаконного союза мнимой Геры и Иксиона и пошли беззаконные кентавры. Так бесчестие царя лапифов было доказано. По приговору Зевса Иксион был низвергнут в самые мрачные глубины Аида и навечно прикован к вечно крутящемуся огненному колесу. А жестокие, беспощадные кентавры, перебравшись из Фессалии на север Пелопонеса, и поныне живут близ горы Эриманф. Среди всей этой беззаконной братии только мудрый кентавр Хирон, обладающий даром бессмертия, и гостеприимный кентавр Фол дружелюбны к людям, а остальные только и ждут случая, чтобы растоптать копытами всякого, кто ходит на двух ногах/ Хирон обучался врачеванию, музыке, гимнастике, искусству охоты и прорицаниям у Аполлона и Артемиды.

5) Стимфальские птицы (Пятый подвиг) - ფრინველის დამარცხება
user posted image
на Стимфальском озере завелись птицы, именуемые Стимфалидами. Это птицы Ареса, бога войны. У них медные клювы и когти. Но не в клювах и когтях их главная сила, а в медных перьях, которые они мечут, словно стрелы, и, убивая ими людей, питаются человечьим мясом

6) Авгиевы конюшни
ჰერაკლემ ერთ დღეში გაწმინდა ჰელიოსის შვილისშვილის ავგიოსის თავლა. Hერაკლე კლავს ავგიოსს.


7) Критский бык (седьмой подвиг) - ხარის დამარცხება - ამ მითს ისევ დავუბრუნდებით
user posted image


8) Кони Диомеда (восьмой подвиг)-დიომედის კაციჭამია ცხენების დამარცხება თრაკიაში

9) Пояс Ипполиты (девятый подвиг) ამორძალებსი დამარცხება
user posted image
Говорят, далеко на востоке есть царство, где властвуют женщины. Вооруженные стрелами, скачут они на боевых конях и храбро воюют с врагами. Они называют себя амазонками26, презирают мужчин и гордятся своей непобедимостью. Моя покровительница Гера открыла мне, что вся сила амазонок сокрыта в простом кожаном поясе, который подарил бог войны Арес свой дочери, царице амазонок Ипполите. Пока она носит этот пояс, никто не может победить ее, а вместе с нею и всех амазонок. Отец! Я хочу быть непобедимой, как эта женщина, и царствовать, ни с кем не разделяя власти. Я хочу получить пояс Ипполиты!"
Так нашлось для Геракла еще одно дело, достойное его силы и мужества. Эврисфей приказал Гераклу отправляться за поясом царицы амазонок.



10) Стадо Гериона (десятый подвиг) - საუბარია სამთავა ტიტანზე ჰერიონზე, რომელიც მწყემსავდა თავის ძროხებს. საინტერესო ისაა, რომ ამ მითში საუბარია ჰერკულესის ბოძების იქით მდებარე კუნძულზე - ჰერკულესმა გაწია გიბრალტარის სრუტე და ოკეანის წყლები შემოვარდა ხმელთაშუა ზღვაში!! ანუ აქ საუბარის კატასტროფაზე. რომელსაც მართლა ჰქონდა ადგილი 7000 წლის წინ!
ხოლო კუნძული რომელიც აღწერილია წააგავს ატლანტიდას. ამ კუნძულს ერითია ეწოდება. ჰერაკლემ სამთავა ტიტანი მოკლა.
user posted image
на Багровый остров посреди океана, где трехголовый великан Герион пасет свое стадо пурпурных коров. Царь приказал пригнать этих коров в Микены
Он прошел много стран и наконец пришел к высоким горам на краю земли, и стал искать выхода к океану. Высокие гранитные горы стояли сплошной непроходимой грядой. Тогда Геракл расшатал две огромные кручи и раздвинул их. Хлынула вода между ними, и была это вода Океана. Море, которое лежало посредине земли и которое люди называют Средиземным, соединилось с Океаном. До сих пор стоят там на берегу пролива, как два каменных стража, огромные, величественные Геракловы Столбы33.
Прошел Геракл через горы и увидел бескрайнюю океанскую гладь. Где-то там, посреди океана, лежал Багровый остров — остров трехголового Гериона34. Но где же то место, где солнце уходит за безбрежные воды седого океана?

11) Яблоки Гесперид (одиннадцатый подвиг)
user posted imageuser posted image
ეს ყველაზე საინტერესო გმირობაა - სადაც ჰერაკლე მიდის უკვდავების ოქროს ვაშლების მოსატანად და მას ეტლასი ეხმარება. მას ასთავიანი გველი იცავს. ჰესპერიდები კი ატლანტის შვილები არიან - იუპიტერის (იაფეტის) შვილიშვილები. ჰესპერიდების ბაღი ასევე ჰგავს ატლანტიდას მოპირდაპირე წერტილს ევროპის კონტინეტზე. ჰერაკლე კლავს ასთავა გველ - ლადონს.

Ходили слухи, что сад этот принадлежит нимфам-Гесперидам37 и находится он на самом краю земли, где титан Атлант держит на своих плечах небосвод, а яблоню с золотыми плодами молодости охраняет исполинский стоглавый змей Ладон, порожденный морским божеством Форкием и титанидой Кето38.

12) Укрощение Кербера (двенадцатый подвиг) - აიდის მიწისქვეშეთის სამეფოს მცველი სამთავა ძაღლი - ცერბერი. - ისევ სამთავა არსება! ჰერაკლე ამარცხებს ცერბერს!

რატი მოდი ახლა მოკლე რეზიუმე გავაკეთოთ - რა არსებებს ამარცხებს ჰერაკლე:
1) ლომს
2) ჰიდრას
3) ირემს
4) კენტავრს-
5) ფრინველს
7) ხარს
11) ასთავიანი გველის დამარცხება - ოქროს ვაშლების მოპოვება
12) სამთავა ცერბერის - მიწისქვეშეთის მცველის დამარცხება

6) ავგიოსს - ანუ მუხანათობას
9) ამორძალების დამარცხება
10) სამთავა ტიტანის ჰერიონის დამარცხება

რატი ახლა კარგად დააკვირდი რა არსებებს ამარცხებს ჰერაკლე... dest.gif





0

#63 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 25 December 2006 - 01:45 AM

ნახე ერთი რა კარგი საიტი გაიჩითა! - http://www.nplg.gov....n%201+/15/1.htm

ადრე კლასობრივი საზოგადოების დროსაც ქართველთა წინაპრები ყველაზე დიდ პატივსა და თაყვანს ცის მნათობებს სცემდნენ – მთვარეს, მზესა და ვარსკვლავებს[2] – ვითარცა საერთო ქართულ ღვთაებებს.

ახლა, შეიძლება ითქვას, კარგად არის გამორკვეული, რომ იმ დროის ქართულ ასტრალურ პანთეონს სამეული მეთაურობდა. პირველი მათგანი უფროსად მიჩნეული უზენაესი ღმერთი იყო; მეორე – ქალღმერთი მზე ან მზექალი, ხოლო მესამე – კვირია. უზენაესი ღმერთი ან მორიგე ღმერთი პანთეონსაც ედგა სათავეში და ცხადია – სამეულსაც[3].

ივ. ჯავახიშვილმა კარგა ხანია გამოარკვია, რომ მაგალითად, კვირიას თაყვანისცემასთან დაკავშირებულ სვანურ წესებს წმინდა ქართული წარმართული რწმენის ანარეკლი აქვთ დაცული და თვით სათანადო ფერხულის სიტყვებს მეფერხულე სვანები ქართულად წარმოთქვამენ. ამ წესების ძველქართულ სახელებთან ერთად ფერხულის ქართულად წარმოთქმის ჩვეულება უეჭველია თავდაპირველი, საერთო ქართული წესის ნაშთი უნდა იყოს[5].

ივ. ჯავახიშვილს სათანადოდ დამტკიცებული აქვს, რომ ახალწლის დღესასწაულის ჩვეულებების თანახმად, მეგრელი მეკვლეც თავის წარმოსათქმელ სიტყვებს მეგრულად კი არა, სწორედ ქართულად ამბობს ხოლმე[6], მითითებული და კიდევ ბევრი სხვა მონაცემი საფუძველს აძლევდა ავტორს დაესკვნა შემდეგი: “ცხადი ხდება, რომ არამც თუ საზოგადო ქართული, ყველა ქართველ ტომთათვის, მათ შორის მეგრელთა და სვანთათვისაც, საერთო წარმართობა არსებობდა, არამედ რომ წარმართობას საერთო ტერმინოლოგიაც, საერთო ენაც ქართული ჰქონდა

მუშქების (მესხების) ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ შემდგომ გადმონაცვლებას, ბუნებრივია, უნდა გამოეწვია ზოგიერთი სიახლე რწმენის სფეროში, საზოგადოდ, და ქართული წარმართული პანთეონის მეთავე სამეულში, კერძოდ.

როგორც წერილობითი საისტორიო წყაროებიდან ჩანს, ეს სიახლე უმთავრესად უზენაესი ღმერთის – მთვარე-ღმერთის (ძორიგე ღმერთის) ახალი სახელის არმა-არმაზის ქართლში შემოჭრაში გამოიხატა.

ტრადიცია არმაზის კულტს ფარნავაზ მეფის მოღვაწეობას უკავშირებს: “ამანვე ფარნავაზ შექმნა კერპი დიდი სახელსა ზედა თჳსსა: ესე არს არმაზი, რამეთუ ფარნავაზს სპარსულად არმაზ ერქუა...”[8].

გავრცელებულ შეხედულებას იმის თაობაზე, რომ არმაზის კულტი უნდა აჰურამაზდას დაუკავშირდეს, მხარი არ დაუჭირა 1924 წელს გამოქვეყნებულ ნაშრომში პროფ. მ. წერეთელმა, რომლის შეხედულებით “ქართველთა არმაზი არ არის აჰურამაზდა, არამედ მცირე აზიის ღმერთი ცისა და სინათლისა, ატმოსფეროსა, წვიმისა და ელვა-ჭექისა – თეშუბ[9]”. აჰურამაზდასთან არმაზის კავშირს უარყოფდა ივ. ჯავახიშვილიც. მას მიაჩნდა, რომ არმაზის კერპის არსებობის საბუთად გეოგრაფიული სახელი “არმაზის ციხე” არ გამოდგება და, ამასთანავე, “არმაზის ციხის” მაინცდამაინც აჰურამაზდასთან დაკავშირების საფუძვლიანობაც საკვლევია. მისი შეხედულებით, შესაძლოა აქ ქალდურ მეფეთა შორისაც მიღებულ სახელ – “არამეს” ნაშთთან გვქონდეს საქმე და არა აჰურამაზდასთან”[10].

ისიც ნიშანდობლივია, რომ ქართული საისტორიო წყაროების ჩვენების თანახმად, არმაზი და კიდევ რამდენიმე სხვა კერპი ქართველთა ეროვნულ ღვთაებადაც კი არის მიჩნეული. საამისო მითითება დაცულია “მეფეთა ცხოვრებაში”, იქ, სადაც ფარნაჯომ მირვანის ძის სამშენებლო მოღვაწეობისა და მის მიერ ზადენის კერპის შექმნა-ამართვის დახასიათების შემდეგ, მოთხრობილია ფარნაჯომის “მიქცევის” შესახებ. წყაროში ნათქვამია, რომ ფარნაჯომმა “ამისა შემდგომად შეიყუარა სჯული სპარსთა, ცეცხლის მსახურება, მოიყვანნა სპარსეთით ცეცხლის მსახურნი და მოგუნი, და დასხნა იგინი მცხეთას, ადგილსა მას, რომელსა აწ ჰქჳან მოგუთა, და იწყო ცხადად გმობად კერპთა. ამისთჳს მოიძულეს იგი მკჳდრთა ქართლისათა, რამეთუ დიდი სასოება აქუნდა კერპთა მიმართ”[11].

ძნელი არ არის აქ დავინახოთ მითითება იმაზე, რომ ფანაჯომის მოღვაწეობის პირველი ნაწილი არმაზის, ზადენის და სხვა კერპთა ზეობის ხანაზე მოდის. ამ საფეხურზე თვით ფარნაჯომი აღმართავს ზადენის ანთროპომორფულ გამოსახულებას მცხეთასთან, მდ. არაგვის მარცხენა ნაპირზე – ზადენის გორაზე – ზედა-ზადენზე (იხ. ქვემოთ). ამ დროს ქართველთა თაყვანისცემის საგანს წარმოადგენდნენ ქართლის დიდი ღმერთები არმაზი და ზადენი, აგრეთვე, გაცი და გაიმ[12]. ფარნაჯომის მოღვაწეობის მეორე საფეხური კი ემთხვევა იმ ხანას, როდესაც “მეფე ჩუენი გარდაჴდა სჯულსა მამათა ჩუენთასა: არღარა მსახურებდეს ღმერთთა მპყრობელთა ქართლისათა, და შემოიღო სჯული დედული; აწ არღარა ღირს იგი მეფედ ჩუენდა”[13].

მოტანილ ამონაწერში კარგად ჩანს, რომ არმაზის, ზადენისა და სხვა კერპების თაყვანისცემა იმას ნიშნავდა, რომ მიჰყოლოდა “სჯულსა მამათა ჩუენთასა”, რომ “მსახურებდეს ღმერთთა მპყრობელთა ქართლისათა”, ხოლო “ცეცხლის მსახურება” – სპარსთა სჯულის მიღებაა და ქართული სჯულის შეცვლა[14].

ამრიგად, ანტიკური ხანის საქართველოში (ქართლში) ადგილობრივი პანთეონის სათავეში დგანან “ქართველ მამათა” სჯულის ათროპომორფული ღვთაებანი და არა უცხო წარმოშობის კერპები. მოგვთა უბნის ხსენება, ცეცხლის მსახურთა მოყვანა სპარსეთიდან და ცეცხლმსახურების ზოგიერთი სხვა ნიშანიც უცხოური მოვლენაა და ქართველთა დასახასიათებლად არ გამოდგება. ცეცხლის მსახურება არასოდეს ყოფილა წინაქრისტიანული ქართული პანთეონის დამახასიათებელი.

0

#64 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 25 December 2006 - 01:49 AM

როგორც გამოირკვა, ხეთური სახელი მთვარისა და მთვარე – ღმერთისა ყოფილა Armas, რომელიც ნაწარმოებია arma-ძირიდან[24]. ამავე ფუძიდან ჩანს ნაწარმოები ბევრი სხვა სახელიც (Armati, Armatallis, Armatašaš და ა. შ. )[25]. ამრიგად, ჩნდება საფუძველი იმისა, რომ ძვ. წ. I ათასწლეულის შუა ხანებში ვივარაუდოთ არსებობა ღვთაების სახელისა, რომელიც Armas – სახელისაგან უნდა იყოს ნაწარმოები. ასეთი შეიძლება ყოფილიყო ქართულში გავრცელებული არმას, რამაც შემდეგ მოგვცა საყოველთაოდ მიღებული არმაზი და აქედან კი ადგილის სახელი არმაზისციხე – არმაზციხე (არმასციხე)[26].

მოტანილი მასალა საფუძველს გვაძლევს ქართული წარმართული პანთეონის უზენაესი ღვთაების მთვარე-ღმერთის სახელი არმაზი წარმოშობით ხეთურ-მცირეაზიულ სამყაროს დავუკავშიროთ, სახელდობრ, ხეთურ-ნესისტურ (ან: ხეთურ-ლუვიურ) კულტურას, იქაური მთვარისა და მთვარის ღმერთის არმა-ს სახელს.

გამოკვლეულია, რომ უძველეს ღვთაებათა სხვა წინააზიური სახელები დაცულია ძველი ქართული კერპის “აინინას” სახელში, რომელიც შემდეგ უნდა ქცეულიყო ქართველ ქალთა ეროვნულ სახელად: “ნინო”, “ნანა”[27]. მსგავსი სურათი ჩანს სახელების: “დარი”, “ტაროსის” შემთხვევაშიც, ისინიც ხეთურ-მცირეაზიულ სამყაროსთან უნდა იყოს დაკავშირებული; სახელდობრ, taru/o – სიტყვის ეტიმოლოგია ხატურ ლექსიკაში იპოვება[28]. თითქმის ასეთივე შემთხვევასთან გვაქვს საქმე ქართული “ვეშაპის” მიმართაც. ამ სიტყვას ხურიტულ “ვიშაიშაპ”-“ვიშაშაპს” – საერთო ხურიტული პანთეონის ერთ-ერთ ღვთაებას უკავშირებენ[29] და მის გავრცელებას ქართულსა და სომხურში ხსნიან ხურიტული მოდგმის ტომთა ერთი ნაწილის ქართველებისა და სომხების მიერ ასიმილაციის მაჩვენებლად[30].

ახლა თუ არმა-არმაზის გავრცელების საკითხს დავუბრუნდებით, უფრო ადვილად აიხსნება მთვარის ღმერთის ხეთურ-მცირეაზიული სახელის ქართლში შემოსვლის შესაძლებლობა. არმა-არმაზი რაიმე განსაკუთრებულ გამონაკლისს ზემოაღნიშნულის მიხედვითაც არ წარმოადგენს.

მთვარის ღვთაების ხეთურ-მცირეაზიული სახელის გაჩენა დაკავშირებული უნდა იყოს მცირე აზიიდან ერთ-ერთი უძველესი ქართველი ტომის – მუშქების (მესხების) ჩრდილო-აღმოსავლეთით გადმონაცვლებასთან და მათ მიერ სამხრეთ-დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს ზოგიერთ თემში დასახლებასთან[31]. ამ ნაკადის მდ. მტკვრისა და მდ. არაგვის წყალშესაყართან შეღწევას და იქ არსებული ქალაქის – ქართლის დედაქალაქად გამოცხადებასთან დაკავშირებით, როგორც ჩანს, გავრცელდა ოფიციალური ღვთაების ახალი სახელი “არმა”. ეს ძვ. წ. V-IV საუკუნეებში უნდა მომხდარიყო. სიახლე, თუ შეიძლება ითქვას, იმაში გამოიხატა, რომ ქართველთა მამა-ღმერთს, მთვარის ღმერთს, იმ ქართველი ტომის მამა-ღმერთის, მთავრის ღმერთის სახელი (არმა-არმას-არმაზი) შეერქვა, რომელიც ამიერიდან ჰეგემონი გახდა ქართლის სამეფოში. ამიტომ იყო, “არმას”-“არმაზის” ქართული წარმართული პანთეონის მეთაურად აღიარება რაიმე არსებითი ცვლილებების მომასწავებელი არ უნდა ყოფილიყო. უნდა ვიფიქროთ, რომ სწორედ ამიტომ მიიღეს ეს სახელი სამეფოს ჩრდილოეთი ნაწილისა და დედაქალაქის ქართველებმაც. ისინიც ხომ ისევე, როგორც მუშქები (მესხები) თაყვანსა სცემდნენ მთვარეს, ვითარცა მამა-ღმერთს და მის ოფიციალურად გამოცხადებას ახლად შექმნილი სამეფოს წარმართული პანთეონის მეთაურად, უნდა ვივარაუდოთ, დაუკავშირდა აღიარება მთვარისა და მთვარე-ღმერთის ხეთურ-წინააზიური სახელისა – არმა-არმას. ე. ი. მოხდა ის, რაც უფრო გვიან, როდესაც ქრისტიანობამ “არმაზი” განდევნა ქართული პანთეონიდან – ნამდვილად კი – განიდევნა სახელი ღვთაებისა “არმაზი”, ხოლო მთვარის თაყვანისცემა, როგორც უზენაესი მორიგე ღმერთისა, მამა-ღმერთისა, ძალიან დიდხანს შეინარჩუნა ქართველმა ხალხმა, ოღონდ უკვე “წმინდა გიორგის” სახითა და სახელით. ქართველი ხალხის აზროვნებაში წმინდა გიორგიმ ძველი, წარმართობისდროინდელი ქართველების მთავარი ღვთაების – მთვარის ადგილი დაიკავა[32].

ამჟამად ჩვენთვის საინტერესო ხანის საქართველო განვითარებული მიწათმოქმედებისა და შესამჩნევად დაწინაურებული საქალაქო ცხოვრების ქვეყანას წარმოადგენდა და ამიტომ არ უნდა იწვევდეს გაკვირვებას, რომ მისი პანთეონის სათავეში მოექცნენ “სოფლის მპყრობელნი, მზის მომფენელნი, წვიმის მომცემნი, ქვეყნის ნაშრომთა გამომზრდელნი” და თანაც “ძუელნი ღმერთნი მამათა ჩუენთანი”[33].

მხოლოდ ასეთ ღმერთებს შეეძლოთ მიეღოთ თაყვანისცემა ძველი მიწათმოქმედი და მელითონე ქართველებისა. ამასთანავე, განსაკუთრებული მნიშვნელობა იმასა ჰქონდა, რომ მათთან არიან “ძუელნი ღმერთნი მამათა ჩუენთაი”. ამის გამო უნდა ვიფიქროთ, რომ არმას-არმაზს ისევე არაფერი ჰქონდა საერთო აჰურამაზდასთან, როგორც “წმინდა გიორგის” თაყვანისცემას საქართველოში არავითარი კავშირი არა აქვს ირანულ წარმართობასთან[34]. ასეთი დასკვნა ემყარება, ამასთანავე, მთავრის თაყვანისცემის გავრცელებას საქართველოში

0

#65 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 25 December 2006 - 01:51 AM

ანტიკური ხანისათვის განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა სტრაბონის ცნობა იმის შესახებ, რომ იბერიის მახლობლად ალბანელების მთავრის ტაძარია[35]. ივ. ჯავახიშვილს მიაჩნდა, რომ “ის მთავრის ტაძარი, რომელიც გამოჩენილი გეოგრაფის სიტყვით იბერიის საზღვარზე მდებარეობდა, შეიძლება სწორედ კახეთში ყოფილიყო”[36]. სტრაბონის მიერ აღწერილი მთვარის საკულტო ცერემონიალის შედარება სოფ. აწყურის 14 აგვისტოს თეთრ-გიორგობასთან ან საერთოდ საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში გავრცელებულ წმიდა გიორგობასთან, გორისჯვრობასთან, ნაციხურობასთან, სვანურ “ლიმპჲართან” და ა. შ., გვიჩვენებს აღნიშნულ საკულტო ზნე-ჩვეულებათა ფართოდ გავრცელებას საკუთრივ ქართულ სამყაროშიც[37].

ანტიკური ხანის ქართული წარმართული პანთეონის მეთავე ღვთაებათა თვისებები ცხადსა ხდის, რომ ასეთი ღმერთები შესაძლოა გაჩენილიყო მხოლოდ მიწათმოქმედების უძველეს ქვეყნებში. სხვას არაფერს უნდა ნიშნავდეს “სოფლისმპყრობელობა”, “მზის მოფენა”, “წვიმისმოცემა” და “მიწის ნაშობთა გამოზრდა”.

წინაანტიკური ხანისადმი მიძღვნილ თავებში ნაჩვენები იყო, რომ საქართველო უძველესი მიწათმოქმედების ქვეყანაა და ამის გამოა აქ, როგორც ჩანს, შვიდიოდე ათასი წლის წინათ მეურნეობის ეს დარგი შეჭრილი კულტის სფეროში. ადრეა ქცეული საკულტო საგნად ხარის გამოსახულებაც, ე. ი. ძველი ჩანს საფუძველი ქართული ტრადიციისა, რომლის თანახმად ხარი მიწათმოქმედების ფუძემდებლად მიიჩნეოდა. მისი სახატო დანიშნულების გამოსახულებანი ადრე თიხისაგან უკეთებიათ (ახალციხის “ამირანის გორა”)[38], გვიან კი – ბრინჯაოსაგან[39]; ანტიკური ხანის საქართველოში განსაკუთრებით მკაფიოდ გამოჩნდა ხარი – სიმბოლო ძველ მიწათმოქმედთა ქვეყნისა – უძველეს ქართულ ფულებზე, ე. წ. კოლხურ თეთრზე, ძვ. წ. VI-II[40]. კიდევ უფრო გვიან, საკულტო ხარი ზღუდრის გვიანანტიკურ (ახ. წ. II-III სს.) სამარხში იჩენს თავს[41]. ქართულ ტომთა სამეურნეო ყოფაშიაც ამ მხრივ საყურადღებო მასალებია შემონახული: ასე მაგალითად, ბოჭოლას თუ ბოჩოლას გამოსახულების მქონე სახატო პური უცხვიათ ხევსურებს[42]; ღვთისადმი შეწირული ხარის თავის ქალა ისტორიული შიდა ქართლის მცხოვრებთ ავი თვალისაგან საუკეთესო ჯეჯილისა დასაცავად შუა პურის ყანაში დაუდგამთ[43].

ვარაუდობენ, რომ სამეგრელოში ძველად გავრცელებული ხალხურ-სპორტული სანახაობა – კურული – ბუღებთან შეჯიბრება, უნდა ასახავდეს ხარის მოთვინიერებას, მის გახედნას, იმ ბრძოლის მსგავსად, რომელსაც შუმერების გმირები გილგამეში და ენქიდუ გარეულ ხართან აწარმოებდნენ[44]. კურული თითქოს ასახავს ხარის მოშინაურების წინა საფეხურზე მიწათმოქმედი მამაკაცის ბრძოლას მიწის დასამუშავებლად ასე აუცილებელი მუშაძალისათვის. ყველაფერი ეს საფუძველს უნდა ქმნიდეს გამოითქვას ვარაუდი იმის შესახებ, რომ ხარის კულტის წარმოშობის თავდაპირველი კერა კავკასიაში, წინა და მცირე აზიაში, ე. ი. უძველესი მიწათმოქმედების არეში იგულისხმება.

ახლა ჩვენთვის საინტერესო საკითხისათვის იმასაც აქვს მნიშვნელობა, რომ ხარის საკულტო გამოსახულებებს ხშირად ახალი მთვარის მოყვანილობა აქვს. ასეთად უნდა მივიჩნიოთ ენეოლით-ადრებრინჯაოს ხანის კერათა რქისებური მოყვანილობა ან მათი მსგავსი სამკაულები აღმოჩენილი ცხინვალის ნაცარგორაზე[45], მესხეთში (ხიზაბავრა?)[46], ურბნისთან “ტვლეპია ქოხზე”[47] და ა. შ. დაბლაგომში 1937 წელს აღმოჩენილი საკულტო გამოსახულებები – თიხის პატარა სამფეხა ფიგურები, რომლებსაც ასტრალური სახის ნაჭდევები აქვთ; რაჭაში აღმოჩენილი ბრინჯაოს სამფეხა საკიდები, რომელთა კარგად გაშლილი რქები ხარის საკმაოდ ექსპანსიურ სახეებსა ქმნიან და სხვ.[48], განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევს ამ თვალსაზრისით ქართული ანბანის 34-ე ასო “ხარის” მოყვანილობა. იმის გარდა, რომ ასოს სახელი ხარს აღნიშნავს, მისი მოყვანილობაც ხარის რქებს გამოსახავს და მთვარის სიმბოლოდაც შეიძლება მივიჩნიოთ[49].

მითითებული მასალის გაცნობა გვარწმუნებს იმაში, რომ მიწათმოქმედების კულტის საგნები სულ უფრო და უფრო ემსგავსება ახალი მთვარის გამოხატულებას, ე. ი. შინაარსითაც და გარეგნულადაც კანონზომიერი ჩანს უძველესი ქართული მიწათმოქმედების კულტის გადაზრდა მამა-ღმერთის, მთვარის შემდეგ კი – წმინდა გიორგის კულტში. ამის მიხედვით ხარის ე. წ. საწესო გამოსახულებანი მთვარის ღვთაების სიმბოლოდ უნდა მივიჩნიოთ; ე.ი. შეიძლება ვთქვათ, რომ ანტიკურ საქართველოში ასე გავრცელებულ და გაბატონებულ მთვარის ღვთაებას (არმა-არმაზი, შემდეგ წმინდა გიორგი) შვიდიოდე ათასი წლის ტრადიცია მაინც ჰქონდა.

ამრიგად, თითქოს უცილობლად მტკიცდება, რომ არმა ღმერთის (არმაზის) ანტიკური ხანის ქართლის სამეფოს მთავარ ღმერთად აღიარება ძველქართული ტრადიციის გაგრძელება იყო არა უცხოური (მაინცდამაინც სპარსული) მოვლენა. ამასთანავე, ისიც კარგად ჩანს, რომ ყველგან, სადაც კი ქართველებს უცხოვრიათ ან, სადაც ქართველ ტომებთან ხანგრძლივი შეხვედრების კვალი ჩანს, შემორჩენილია იმ ხანებისათვის დაწინაურებული მიწათმოქმედებაცა და მასთან დაკავშირებული მთვარე-ღმერთის კვალი. “ამის გამო, მთვარის ვითარცა მთავარ-მეუფის და ღვთაების თაყვანისცემა ყველა ქართველი ტომის უძველეს რწმენად უნდა ჩაითვალოს”[50].

მცირეაზიურ სამყაროდან ზემო და შიდა ქართლში მუშქებს – მესხებს მთვარის ღვთაების არმას სახელთან ერთად მეორე ღვთაების ზადენის სახელიც მოუტანიათ. ამის გამო, ზადენის ხსენება არმას გვერდით და არმასა და ზადენის მოქცევა ანტიკური ხანის ქართული წარმართული პანთეონის სათავეში, ბუნებრივი ჩანს. ისიც დამახასიათებელია, რომ მდ. მტკვრისა და მდ. არაგვის წყალშესაყართან მოსულ მესხებს პანთეონის უმთავრეს ღვთაებათათვის ძლიერი ციხე-ქალაქები შეუქმნიათ: არმასციხე (არმაზის ციხე) და ციხე ზადენი. ტრადიცია ციხე ზადენის მშენებლობას მირიან მეფის ძეს ფარნაჯომს მიაწერეს: “ამან ფარნაჯომ მეფემან უმატა ყოველთა ციხე-ქალაქთა შენება, და ამან აღაშენა ციხე ზადენი, და შექმნა კერპი სახელით ზადენ და ამართა ზადენს”[51].

არმა და ზადენ და მათი ციხე-ქალაქები, რომელთა გრანდიოზულმა ნანგრევებმა ამ ბოლო დროს იჩინეს თავი ბაგინეთსა და წიწამურში, როგორც ჩანს, უმთავრესი დასაყრდენი იყო იმ ქართული ეთნიკური ჯგუფისა, რომელიც ქვეყნად ჰეგემონობდა ძვ. წ. V-III საუკუნეებში და მომდევნო ხანებშიაც[52].

ზადენის დიდი მნიშვნელობისა და გავრცელების მანიშნებელია არაერთი ცნობა, შემონახული ქართულ საისტორიო წყაროებში. ფარნაჯომის სამშენებლო მოღვაწეების მომთხრობი ცნობის გარდა, რომლის შესახებ ზემოთ იყო საუბარი, ყურადღებას იქცევს “იოვანე ზედაზნელის ცხოვრების” ის ადგილი, სადაც აღნიშნულია, რომ იოვანე “აღვიდა მთასა მას მაღალსა რომელსა ჰქჳან ზედა ზადენ...”[53]. ძნელი არ არის, ვიფიქროთ, რომ აქ ნახსენებ ზედა ზადენს შემდეგში, შესაძლოა, მოეცა აწინდელი ადგილის სახელი ზედაზენი[54]. ყველაფერი ეს შეიძლება განსაკუთრებული მნიშვნელობისა გახდეს, თუ გავითვალისწინებთ “ასურელ მამათა მცხოვრების” მითითებას იმის შესახებ, რომ იოვანე ზედაზნელი “მეორედ ამისთჳს დაეყუდა ადგილსა მას, რამეთუ გოდოლი აღეშენა წარმართთა და ეშმაკნი ფრიად დამკჳდრებულ იყვნეს და ჰმსახურებდეს კუამლითა ნაზორევთაჲთა”[55]. ასევე საყურადღებო ჩანს სინას მთის ერთ-ერთი ქართული ხელნაწერის ცნობა, რომელშიაც ნათქვამია: “მაღალნი დადნეს არმაზადენი”[56].

ზადენის მნიშვნელობის მაჩვენებელია ქართული გეოგრაფიული სახელებიც; სახელდობრ: სოფ. ზადენგორა, სადაც ლეონტი მროველის ცნობით რკინის ჯუარისა და ოძრჴეს ჴევს გავლით სამცხის საზღვართან მისულმა ანდრია მოციქულმა დაივანა[57]. სოფ ზადენი აღნიშნულ ადგილას დამოწმებულია “გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში”. “დავთრის შედგენის დროს ის საკმაოდ დიდი სოფელია – 20-კომლიანი[58]. ისიც მნიშვნელოვანია, რომ ზადენი იხსენიება ხალხურ ლექსშიაც (“ზადენს ყელი გარდავუგდე”). ზადენი ცნობილი სოფელია 1860 წელსაც[59]. სოფლის ისტორიას, როგორც ვხედავთ, ძნელი არ არის თვალი მივადევნოთ, თუ გავითვალისწინებთ ზადენგორას მიდამოებში უკანასკნელი ხანის არქეოლოგიური კვლევის შედეგებსაც, სახელდობრ, საკულტო დანიშნულების ბრინჯაოსნიღბიანი ხარის პატარა ქანდაკებას, რომელსაც სარიტუალო ცერემონიის მონაწილედ მიიჩნევენ[60]. შესაძლოა, მესხეთის ზადენგორას (სოფ. ზადენის) სახელწოდება ქრონოლოგიურად რამდენადმე მაინც უსწრებდა წინ მცხეთის მიდამოებში ზადენის ან ზედა ზადენის გაჩენას. ეს არც მოულოდნელია. არც ის არის გამორიცხული, რომ მუშქების – მესხების ჩრდილო-აღმოსავლეთით გადმონაცვლებისას სამცხეში სათანადო კვალი დარჩენილიყო.

ამრიგად, ზადენის შესახებ მირიან მეფის ნათქვამის გარდა, არაერთი საყურადღებო წერილობითი ცნობა და არქეოლოგიურად საყურადღებო ქართული გეოგრაფიული სახელი გვაქვს შემონახული.

ყველაფერი ეს შეიძლება ქმნიდეს იმის საფუძველს, რომ ანტიკური დროის წარმართული პანთეონის მეთავე ღმერთთა შორის არმასთან ზადენიც ვივარაუდოთ. ამრიგად, მრავალი ახალი საფუძველი გაჩნდა იმის დასამტკიცებლად, რომ ქართული სახელმწიფოებრიობის გარიჟრაჟიდან წარმართული პანთეონის უზენაეს ღვთაებებად არმაზი და ზადენი მივიჩნიოთ, ე. ი. დასტურდება ძველი ქართული საისტორიო წყაროების ცნობები იმის შესახებ, რომ ქართველთა სამეფოს უზენაესი ღმერთები არმა და ზადენი იყვნენ[61].

არმა და ზადენი განმარტოებულნი არ ჩანან ანტიკური ხანის ქართულ წარმართულ პანთეონში. წმინდა ნინოს ცხოვრების ავტორი არმაზის (არმას) გამოსახულების აღწერის შემდეგ აღნიშნავს: “კუალად იყო მარჯუენით მისა კაცი ოქროსი და სახელი მისი გაიმ, რომელნი – იგი ღმერთად უჩნდეს ერსა მას ქართლისასა”[62]. “მოქცევაჲ ქართლისაჲს” ავტორი მოგვითხრობს, რომ აზომ მამამისის ქვეყნიდან – არიან-ქართლიდან “წამოიყვანა რვაჲ სახლი და ათნი სახლნი მამამძუძეთანი: და დაჯდა ძუელ მცხეთას: და თანა ჰყვანდენს კერპნი ღთად გაცი და გაიმ”[63].

ამრიგად, თუ “წმიდა ნინოს ცხოვრების” ავტორმა გაცი და გაიმ ქართველთა ეროვნულ ღმერთებად მიიჩნია, “მოქცევაჲ ქართლისაჲს” მიხედვით ესენი “არიან-ქართლიდან” წარმოყვანილი, ე. ი. “არიან-ქართლის” ღმერთებია. ამასვე უნდა გულისხმობდეს მირიან მეფის ნათქვამი წმინდა ნინოსადმი “...ყოვლისა დაფარულისა გამომძიებელნი, ძუელნი ღმერთნი მამათა ჩუენთანი, გაცი და გაიმ, იგინი იყვნეს სარწმუნებლად კაცთა მიმართ”[64].

“წმიდა ნინოს ცხოვრებაშიაც” არის ცდა, რომ ეს ორი ღმერთი აზოს სახელს დაუკავშირდეს: “აზონ იწყო კერპთმსახურებად, და შექმნნა ორნი კერპნი ვერცხლისანი: გაცი და გაიმ”[65]. საერთო და უმნიშვნელოვანესი ამ ცნობაში ისაა, რომ გაცი და გა ღვთაებებს “მოქცევაჲ ქართლისაჲს” და “წმიდა ნინოს ცხოვრების” ავტორები მიიჩნევენ ქართველთა უძველეს ღვთაებებად. ამასთანავე, ქართული საისტორიო ტრადიცია თვლის, რომ გაცი და გა ქართველთა იმ შტოს ეკუთვნის, რომელსაც თავისი პირველსაცხოვრისი – სამშობლო არიან-ქართლში ეგულება[66].

ამრიგად, ანტიკური ხანის ქართული წარმართული პანთეონის სათავეში ჩანან ღვთაებები: არმაზი, ზადენი, გაცი და გა[67].


0

#66 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 25 December 2006 - 01:52 AM

მოქცევაჲ ქართლისაჲ” და ლეონტი მროველი მოგვითხრობენ კიდევ ორი ღვთაების შესახებ. ერთი მათგანი, სახელდობრ “აჲნინა”, “მოქცევაჲ ქართლისაჲს” მემატიანეს სიტყვით, საურმაგ მეფეს აღუმართავს, ხოლო მეორე – “დანინა” – მირვან მეფეს[70]. ლეონტი მროველის მიხედვით კი საურმაგ მეფემ “შექმნა ორნი კერპნი აინინა და დანინა, და ამართნა გზასა ზედა მცხეთისასა”[71].

როგორც ჩანს, ტრადიცია ამ უკანასკნელთ არ მიიჩნევს პანთეონის მეთავე ღვთაებებად. ზემოთ აღნიშნული იყო, რომ ესენიც წინააზიური სახელების მქონე ღვთაებები ჩანან და ამ მხრივ იქცევენ ყურადღებას.

ჩვენ გაცილებით ნაკლები მასალები გვაქვს ანტიკური ხანის ქართული წარმართული პანთეონის იმ ღვთაებათა შესახებ, რომელთა თაყვანისცემა დასტურდება ლიხთდასავლეთის, მათ შორის შავიზღვისპირა ქალაქების ქართველებში. როგორც ჩანს, პირველყოვლისა ყურადღება უნდა მიექცეს ღვთაება ფასისს.

ძვ. წ. III ს. ბერძენ პოეტ თეოკრატესთან შემონახული ცნობის მიხედვით მიუთითებენ, რომ კოლხთა ნათესავთმთავარი კოლხოსი იყო ძე ფასისისა[72]. ეს გადმოცემა განმეორებული აქვს თესალონიკელ მიტროპოლიტ ევსთატეს, დიონისეს “ქვეყნის აღწერის” კომენტარებში[73]. ეს ფასისი უნდა იყოს ფილოსტრატე უმცროსის აღწერის თანახმად ხშირ ლერწამში მწოლიარე მდინარის ღმერთის ქანდაკება, რომელსაც ყალყზე დამდგარი ხშირი თმა, საზარელი წვერი და ღია ფერის თვალები აქვს. უხვი წყალი მოედინება ღვთაების სხეულიდან და ეს წარმოსადგენს ხდის თუ რაოდენი ძალა აქვს მისი სახელის მქონე მდინარის ვარდნას პონტოში[74]. როგორც ცნობილია, არიანესაც ეგულებოდა ქალაქ ფაზისში შესასვლელთან ქალღმერთის დიდი ქანდაკება[75]. ეს ქალღმერთი, როგორც გადმოგვცემენ, ტახტზე იჯდა და ხელთ ეჭირა ერთგვარი საკრავი – კიმბალი, ხოლო ფეხთით ლომები ეწვა. უნდა ვიფიქროთ, რომ ლომების გამოსახვა ქალღმერთის ქანდაკების ფეხთით მათ თაყვანისცემას გულისხმობდა. თითქოს საამისო მითითებას გვაძლევენ უძველესი ქართული ვერცხლის ფულები, რომლებზედაც (შუბლზე) ფაფარაყრილი ლომის თავია გამოსახული[76]. ამ თვალსაზრისით დიდად მნიშვნელოვანი ჩანს ლომის თავის მარმარილოს ქანდაკება, აღმოჩენილი საჩხერის მიდამოებში, სოფელ საირხეში[77] და კირქვისაგან გამოკვეთილი სამი ლომის თავი აღმოჩენილი ვანის ანტიკური ნაქალაქარის შიდაციხის გალავანთან 1967 წელს[78].

თუ არქეოლოგიური მონაპოვრების მიხედვით ვიმსჯელებთ, ანტიკური ხანის საქართველოში ლომის თაყვანისცემა საკმაოდ ფართოდ ყოფილა გავრცელებული; ამასთანავე, ირკვევა, რომ ეს არის უფრო ძველი ტრადიციის გაგრძელება. საამისოდ ალბათ იკმარებდა წინწყაროს სამარხში აღმოჩენილი ლომის თავის ქანდაკება[79] და გვიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანის სარტყელთა მოჭედილობაზე გამოსახული სცენები, სადაც უმთავრეს ადგილს ასტრალურნიშნებიანი ლომები იკავებენ ხოლმე. ასეთებია, მაგალითად, სამთავროს ველზე აღმოჩენილი სარტყელთა ერთი ჯგუფი[80] და თრიალეთის გორასამარხში აღმოჩენილი სარტყელი; ოღონდ ამ უკანასკნელზე ფანტასტური ცხოველები შემკულია მზის ძალიან მკაფიო გამოსახულებით[81].

ბერძნები შენიშნავდნენ, რომ ქალაქ ფასისთან მდგარი ქალღმერთი ყველაზე უფრო რეას გავსო. რეა ანუ კუბელე-კჳბელე, როგორც ვარაუდობენ, მცირე აზიის მთავარი ქალღმერთი უნდა ყოფილიყო და იგი “დიდი დედის”, “დედუფლისა” და “ღვთისშობლის” წოდებას ატარებდა[82]. ამ ღვთაებას უნდა შეესაბამებოდეს ქართველთა კოპალა ანუ კოპალე[83].

ქალღმერთის ზოგიერთი ატრიბუტის დაკავშირება ლომისა თუ ლომის თავის გამოხატულებასთან და, ამასთანავე, ლომებისა და სხვა ფანტასტიკურ ცხოველთა ტანზე ასტრალური ნიშნების, მეტწილად მზის სიმბოლური გამოხატვა იმას უნდა გვიჩვენებდეს, რომ ქართველებში მზის – მზექალის გაღმერთება ძირძველი ტრადიციის მქონეა.

მზის კულტის გავრცელებას საქართველოში ანტიკური ხანის არქეოლოგიური მასალებიც ემოწმება. ასეთებია: ვანისა და საძეგურის მდიდრულ სამარხთა ინვენტარი, წყვილ-წყვილი ცხენების გამოსახულებანი განსაკუთრებით[84]; განსაკუთრებული მნიშვნელობა იმას უნდა მიენიჭოს, რომ ოქრომჭედლური ხელოვნების ეს უბრწყინვალესი ნიმუშები მიჩნეულია საზეიმო მორთულობის ნაწილებად, რაც უეჭველსა ხდის მათ საკულტო დანიშნულებასაც.

გვიანანტიკურ ხანაში ამ რიგის ძეგლთა შორის უნდა დასახელდეს ბორსა[85] და მცხეთაში (არმაზისხევთან)[86] აღმოჩენილი ვერცხლის თასები, რომელთა ფსკერის შიგნითა ზედაპირზე გამოსახულია სამსხვერპლო და მის წინაშე მდგარი ტორაწეული ცხენი. როგორც ცნობილია, ცხენი ჩვეულებრივ, მზეს, მზის ღვთაებას შეეწირებოდა ხოლმე[87]. მართალია, ბორისა და არმაზისხევის თასების ფსკერზე გამოსახული სცენა გვიანანტიკური ხანისაა და ამიტომ, შესაძლოა, მითრას, ე. ი. სასანელთა მზის ღვთაებას, მათ ოფიციალურ ღმერთსაც დაუკავშირდეს და საქართველოში მითრას კულტის გავრცელების მომასწავლებელიც კი იყოს, მაგრამ ის მაინც უეჭველია, რომ მზე ვითარცა დედა ღმერთი ქართული წარმართული პანთეონის სათავეში იდგა წინაქრისტიანულ ხანაშიც. ამასანავე, უნდა შევიხსენოთ ადრე აღნიშნული, რომ უძველეს საფეხურზე სწორედ მზე უნდა ყოფილიყო მთავარი ღმერთი, დედა ღმერთი[88].


0

#67 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 25 December 2006 - 01:53 AM

საკუთარი მზის კულტის ძველიდროიდანვე თაყვანისცემა და მზის გაღმერთების უძველესი ტრადიცია ქმნიდა პირობებს იმისათვის, რომ წინა აზიის უძველესი მკვიდრი მოსახლეობისაგან სპარსელების მიერ შეთვისებულ მზის ღვთაებას – მითრას კულტს – საქართველოშიც ფეხი მოედგა. ეს უნდა იყოს განხილული და შეფასებული ვითარცა საერთო ტენდენციის – აქემენიდური სამყაროს გავლენის – ერთ-ერთი მხარე. აქემენიდურ სამყაროსთან ახლო კავშირს, განვითარებულ სავაჭრო ურთიერთობას, კულტურის სიახლოვესა და ე. წ. აქემენიდური კულტურისა და ხელოვნების ძეგლების შექმნაში ქართველთა მონაწილეობას, მითრას კულტის გავრცელებაც უნდა მოჰყოლოდა[89].

დამახასიათებელია, რომ მითრას კულტის გავრცელება უმტკივნეულოდ მიმდინარეობდა, ხოლო მაზდეანობამ ვერ მოიკიდა ფეხი საქართველოში. უნდა ვიფიქროთ, ეს იმიტომ მოხდა, რომ პირველისათვის აქ თითქოს მზად იყო ნიადაგი (საკუთარი მზის კულტის ტრადიცია), მეორე კი – ქართული კულტურისათვის უცხო აღმოჩნდა.

ამრიგად, ქალღმერთი ფასისი, რომლის სახელიც კოლხეთის ერთ-ერთ უდიდეს მდინარეს უკავშირდება და რომლის ძე კოლხთა ნათესავთმთავრად არის მიჩნეული, და მისი ატრიბუტები – უძველესი ქართული ფულის უდიდეს ნომინალთა დამახასიათებელი ლომის თავი, საირხისა და ვანის ლომის თავის ქანდაკებანი, სამთავროს და წალკის სარტყელთა მოჭედილობებზე გამოსახული ცთომილები (კერძოდ მზე), ახალგორისა და ვანის ოქროს წყვილ-წყვილ ცხენთა ქანდაკებები, ოქროს სამაჯურთა ლომის თავების სტილიზებული გამოსახულებები, ძლიერ გავრცელებული ადრეანტიკურ საქართველოში, აგრეთვე ბორისა და არმაზის ვერცხლის თასებზე გამოსახული სამსხვერპლოს წინაშე მდგარი ტორაწეული ცხენები და მრავალი სხვა – საკმაოდ მკაფიოდ გვიჩვენებენ, რომ ოდინდელ უზენაეს ღმერთს, “გამჩენსა” და “მორიგეს”, რომელმაც შექმნა მთელი სამყარო და წესრიგს აძლევდა მის ქმნილებებს – ანტიკურ ხანაშიც ადიდებენ და თაყვანს სცემენ, ოღონდ უკვე როგორც ქალღმერთს, მზეს – მზე-ქალს, რომელსაც პანთეონში უკვე ამდროისათვის მამა ღმერთის – მთვარე ღმერთის – მორიგე ღმერთის გვერდით მეორე ადგილი უკავია[90].

ოდინდელი უზენაესი ღმერთის მზის დიდი კულტი იმ ხანას უნდა დაუკავშირდეს, როდესაც მიწათმოქმედება საზოგადოების არსებობის უმთავრესი წყარო გახდა. შემდეგში, მეურნეობის ამ დარგის დაწინაურებასთან უნდა მოჰყოლოდა მზის ღმერთის – დედა ღმერთის მნიშვნელობის ზრდა. ამის მანიშნებლად უნდა მივიჩნიოთ ისიც, რომ ქართველი ოდიდანვე თავის მზეს ფიცულობდა (შდრ. გამოთქმა “ჩემმა მზემ”), ხოლო ქართულმა ყველაზე უკეთ შემოინახა დედის, საერთოდ, ქალის (ქალღმერთის) დიდება და თაყვანისცემა. ნათქვამის საილუსტრაციოდ შეიძლება შევიხსენოთ გამოთქმები: დედა-მიწა, დედა-ენა, დედ-მამა, და-ძმა, ქალ-ვაჟი, ცოლ-ქმარი, გოგო-ბიჭები, დედალ-მამალი, დედა-ქალაქი, დედა-ბოძი, მზე და მთვარე და ა. შ. მოტანილ შემთხვევაში აშკარად ჩანს უპირატესობა და პატივი, რომელსაც ქართველთა დედაენა უხსოვარი დროიდან ანიჭებდა დედას (ქალს). ეს დედა ქართველთა უძველესი ღმერთია. ამასთანავე, ის მიწათმოქმედთა ღმერთია, საზოგადოდ მიწასთან დაკავშირებული ღვთაებაა. ძალიან ზუსტად გამოხატავს ამ თვალსაზრისს ფშავ-ხევსურული “ადგილის დედა”, ე. ი. “მიწის დედა” ანუ “დედა-მიწა”[91]. ძველ ქართულში ხომ “ქვეყანა” ერქვა იმას, რასაც ახლა დედამიწა ეწოდება, ხოლო სიტყვა “დედამიწას” იმ დროს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა და “მიწის დედას”, მიწის ღვთაებას აღნიშნავდა[92].

ფასისს გარდა მიუთითებენ წყლის ღმერთის იგრისის დიდ გავლენასაც კოლხეთში. წყლის ღმერთის იგრისის სახელს მდინარე ი-(ნ)-გირს უკავშირებენ და მიიჩნევენ, რომ იგრისი “თავდაპირველად მხოლოდ ადგილობრივი კოლხიდელი ღმერთი იყო და მხოლოდ შემდეგ, ქართული მითოლოგიის მთლიანი დამუშავების შედეგად, საერთო-ქართულ პანთეონში შევიდა”[93].

ასე ჩამოყალიბებულ პანთეონს, რომლის სათავეში უძველეს ქართულ ღმერთებს ვხედავთ, ღვთაებათა უფროს-უმცროსობის შესაბამისი საკულტო ცერემონიალიც უნდა ჰქონოდათ და სათანადო დღესასწაულიც უნდა სცოდნოდათ.


0

#68 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 25 December 2006 - 01:56 AM

სტრაბონის ცნობის მიხედვით, ალბანელები “ღმერთებად აღიარებენ მზეს, ზევსსა და მთვარეს, გამორჩევით – მთვარეს, მისი სალოცავი (ტაძარი) არის იბერიის მახლობლად. ქურუმობს კაცი უწარჩინებულესი მეფის შემდეგ, ის განაგებს ტაძრის მიწას, რომელიც დიდია და კარგად დასახლებული, და (ეს პირი განაგებს) მიწასაც და ტაძრის მონებსაც, რომელთაგან მრავალნი, შთაგონებულნი, წინასწარმეტყველებენ ხოლმე. მას, რომელიც უფრო მეტად იქნება შთაგონებული და მარტო დაეხეტება ტყეებში, დაიჭერს ქურუმი, შეკრავს წმინდა ჯაჭვით და ერთი წლის განმავლობაში საგანგებოდ ჰკვებავს. შემდეგ მიიყვანენ მას ღმერთქალის სამსხვეპლოსთან და ნელსაცხებლით დაზელილს სხვა სამსხვერპლო ცხოველებთან ერთად მსხვერპლად შესწირავენ. მსხვერპლის შეწირვას ასეთი სახე აქვს: ერთს უჭირავს წმინდა შუბი, რომლითაც წესია ადამიანის მსხვერპლად შეწირვისა. ის გამოდის ხალხიდან, არტყამს გვერდიდან გულში, ისე რომ ამ (საქმეში) გამოუცდელი არ არის. როდესაც დაეცემა (მსხვერპლი), აღინიშნება მისნობა დაცემის მიხედვით და საზოგადოდ ცხადდება; ხოლო გვამი მიაქვთ რომელიმე ადგილას და მოდიან ყველანი და ეხებიან ფეხით განსაწმენდელად”[94].

ადრინდელი საკულტო დღესასწაულების აღწერის სხვა შემთხვევა, თანაც ასე მსგავსი ქართულთან, არა გვაქვს წერილობით წყაროებში შემონახული. ამიტომ იყო, რომ ივ. ჯავახიშვილი სტრაბონის მიერ მოცემულ აღწერილობას კახურ თეთრგიორგობას უკავშირებდა და ეთნოგრაფიული მასალის გათვალისწინების საფუძველზე, მიუხედავად ცხრამეტი საუკუნის გასვლისა, სტრაბონისდროინდელ და XX საუკუნის საკულტო წესებში საოცარ მსგავსებას ხედავდა და ამ ცნობების საქართველოს ვითარების დასახასიათებლად გამოყენებას შესაძლებლად მიიჩნევდა

ჩვენ დრომდე შემონახულ დღესასწაულთაგან ყველაზე გრანდიოზული მცხეთობაა, რა თქმა უნდა, წარმოშობით წარმართული და ნამდვილად ყველაზე უძველესი დღესასწაული შემოდგომისა, სიუხვისა, მოსავლისა და ნაყოფიერებისა, ე. ი. დღესასწაული მიწის-დედისა, დედა-მიწისა – უძველესი ქართველი მიწისმოქმედისა, რომლის განსახიერებას შესაძლოა, წარმოადგენდეს არმაზისხევის VI სამარხში აღმოჩენილი მაღალი, ნახევრად მრგვალი ქანდაკება სიუხვისა და ნაყოფიერების ქალღმერთისა, რომლის ზუსტი ანალოგი არ იცის ანტიკურმა ტორევტიკამ
0

#69 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 25 December 2006 - 01:57 AM

არმაზისხევის VI სამარხში აღმოჩენილი მაღალი, ნახევრად მრგვალი ქანდაკება სიუხვისა და ნაყოფიერების ქალღმერთისა, რომლის ზუსტი ანალოგი არ იცის ანტიკურმა ტორევტიკამ

რატი ხომ არ იცი რა ქანდაკებაზეა საუბარი?
0

#70 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 28 December 2006 - 12:41 AM

რატი - არ გავაგრძელოთ მითებზე საუბარი?
0

#71 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 28 December 2006 - 12:46 AM

QUOTE(teo777 @ Dec 25 2006, 12:57 AM)
არმაზისხევის VI სამარხში აღმოჩენილი მაღალი, ნახევრად მრგვალი ქანდაკება სიუხვისა და ნაყოფიერების ქალღმერთისა, რომლის ზუსტი ანალოგი არ იცის ანტიკურმა ტორევტიკამ

რატი ხომ არ იცი რა ქანდაკებაზეა საუბარი?
View Post




ვფიქრობ რომ ვიცი, ვნახავ ახლა ჩემს არქივშიც თუ არი...

ჰერაკლეზე გინდა ვისაუბროთ? wink.gif
ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#72 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 28 December 2006 - 01:07 AM

აპა რა! ჰერაკლეს გმირობანი რომ გავაანალიზე - აღმოჩნდა, რომ იმ ცხოველებს ებრძოდა -რომელთაც საკრალური დატვირთვა აქვს და სტიქიებთანაა დაკავშირებული - გადახედე ერთი წინა გვერდს...
0

#73 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 28 December 2006 - 01:19 AM

QUOTE(teo777 @ Dec 28 2006, 12:07 AM)
აპა რა! ჰერაკლეს გმირობანი რომ გავაანალიზე - აღმოჩნდა, რომ იმ ცხოველებს ებრძოდა  -რომელთაც საკრალური დატვირთვა აქვს და სტიქიებთანაა დაკავშირებული - გადახედე ერთი  წინა გვერდს...
View Post




წინა გვერდს რაღა გადავხედო? ჩემი დაწერილი არაა? wink.gif

იქ კიდე რაღა დავწერე და სანამ გადახედავ, ცოტას ვიმუშავებ აქა spy2.gif
ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#74 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 28 December 2006 - 01:29 AM

წამო წამო - ჭყონი საინტერესო რაღაცეებ ჰყვება - ჰერაკლე არსად გაიქცევა...
0

#75 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 28 December 2006 - 01:34 AM

ჰერაკლეს დაბადება და სიჭაბუკე

ჰერკალე ბერძნული პანთეონის ყველაზე სახალხო და პოპულარული გმირია... მისი კულტი მთელ ძველბერძნულ მოდგმაში იყო გავრცელებული და განსაკუთრებულ პატივს სცემდნენ, გაქრისტიანების შემდეგ კი მის კულტს შეერწყა...
სანამ მის გმირობებს განვიხილავდეთ, აუცილებელია ორიოდე სიტყვა ჰერაკლეს დაბადებაზეც მოვყვეთ.


გადმოცემის თანახმად ჰერაკლე მისი ნამდვილი სახელი კი არა, ზედსახელია, ხოლო სინამდვილეში მას ა ლ კ ი დ ი ქვია, ხოლო ჰერაკლე დელფოსის სამისნომ შეარქვა, რაც ასე იშიფრება - "წარმატებული ჰერას ჯინაზე" - ჰერ-აკ-ლე.


ჰერაკლეს მამა ზევსი იყო, ხოლო დედა ამფიტრიონის მეუღლე ალკმენე.
როდესაც ამფიტრიონი წასული იყო, ზევსმა მისი სახე მიიღო და ისე შეაცდინა სილამაზით სახელგანთქმული ალკმენე. მათ ერთად სამი ღამე გაატარეს, რომლის დროსაც გადმოცემით, მზე არ ამოსულა ცაზე და არ განათებულა დღე...


ჰერამ დაბადებისთანავე სცადა ჰერაკლეს მოკვდინება და ჯერ კიდევ ჩვილს ორი გველი მიუგზავნა, მაგრამ ჩვილმა ჰერაკლემაც ადვილად შესძლო მათი მოკვდინება...

ამის შემდეგ ათენას ზედამხედველობით ჰერამ იკისრა პატარა ზევსის გამოკვება და დათანხმდა საკუთარი ძუძუდან ეწოვებინა მისთვის ღვთაებრივი რძე. მაგრამჰერაკლე ისეთი ძალიათ წოვდათურმე, რომ ჰერამ ვერ გაუძლო და თავი მიანება.


ჰერაკლეს აღზრდაზე ღმერთკაცები ზრუნავდნენ:


ამფიტრიონმა ასწავლა მას ეტლის მართვა.
კასტოროსმა - ხელჩართული ჩხუბი.
ავტოლიკოსმა - ჭიდაობა.
ევრისთევსმა - მშვილდოსნობა.
ლინოსმა - მუსიკა.
ქირონმა - სიბრძნე.


სანამ ჰერაკლე თავის უმთავრეს მისიას შეასრულებდა, ამფიტრიონმა მას მისცა ფარა და მწყემსად დააყენა... ეს იყო აუცილებელი რიტუალი, რათა ჰერაკლეს განსულიერება და თვითშეგნება მომხდარიყო... მისი პიროვნებად ჩამოყალიბება აისახა კიდევაც ამ მწყემსობისას მომხდარ ერთ სასწაულში, როცა შიშველი ხელებით ჰერაკლემ შიშველი ხელებით მოახრჩო კათერონის საშინელი ლომი და მისი ტყავისგან სამოსი შეიკერა...

ასე გახდა 18 წლის ჰერაკლე "ლომისტყაოსანი".


ის 12 გმირობა კი ჰერაკლეს იმ სამისნომ დაავალა, რომელმაც დაარქვა თავის დროზე ჰერაკლე, ანუ - "წარმატებული ჰერას ჯინაზე..."

ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#76 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 28 December 2006 - 01:40 AM

ალკიდი რას ნიშნავს?


ჰერაკლეს მამა ზევსი იყო, ხოლო დედა ამფიტრიონის მეუღლე ალკმენე.
როდესაც ამფიტრიონი წასული იყო, ზევსმა მისი სახე მიიღო და ისე შეაცდინა სილამაზით სახელგანთქმული ალკმენე
---------------------------------------------------------------------
რაღაც მაგონებს მეფე არტურის ისტორიას...

დანარჩენზე რას იტყვი? ერთი გადახედე მის მიერ დამარცხებული ცხოველების და არსებების რიგს...
ანუ ჰერაკლეს ცხოვრება წააგავს თვისრულყოფის საფეხურებს - როცა ეზიარებიან ხოლმე 12 სხვადასხვა შემეცნებით კიბეს...
ყველაზე საინტერესო ჰესპერიდების ვაშლები და ჰერაკლეს მიერ ჰერაკლეს სვეტების - გიბრალტარის გაწევაა...
0

#77 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 28 December 2006 - 01:42 AM

QUOTE(teo777 @ Dec 28 2006, 12:40 AM)
ალკიდი რას ნიშნავს?
ჰერაკლეს მამა ზევსი იყო, ხოლო დედა ამფიტრიონის მეუღლე ალკმენე.
როდესაც ამფიტრიონი წასული იყო, ზევსმა მისი სახე მიიღო და ისე შეაცდინა სილამაზით სახელგანთქმული ალკმენე
---------------------------------------------------------------------
რაღაც მაგონებს მეფე არტურის ისტორიას...

დანარჩენზე რას იტყვი? ერთი გადახედე მის მიერ დამარცხებული ცხოველების და არსებების  რიგს...
ანუ ჰერაკლეს ცხოვრება წააგავს თვისრულყოფის საფეხურებს - როცა ეზიარებიან ხოლმე 12 სხვადასხვა შემეცნებით კიბეს...
ყველაზე საინტერესო ჰესპერიდების ვაშლები და ჰერაკლეს მიერ ჰერაკლეს სვეტების - გიბრალტარის გაწევაა...
View Post




არა, ყველაზე მთავარი ბოლო ეპიზოდია - კერბერის მოკვლა. აქ თანმიმდევრობა უნდა დავიწცვათ. თითოეული ჩადენი გმირობის შემდეგ მისი ხელდასმა ვითარდება და სულიერი სიმაღლე იზრდება... ამის თანმიმდევრობის დაცვა აუცილებელი პირობაა თავისი მნიშვნელობითა... მოდი დღეს დავწერ და ამით მოვრჩები, ხვალ დილიდან სამსახურში ვარ და აბაზანა მჭირდება ახლა smile.gif
ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#78 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   teo777 Icon

  • Golden Member
  • PipPipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 4063
  • რეგისტრაცია: 04-September 06

Posted 28 December 2006 - 01:47 AM

ცერბერი დარაჯობს მიწისქვეშეთს, აიდის სამყაროს - ეს კი ადამიანები ბოლო გზაა. ამით მან დაასრულა კიდეც თავისი გმირობანი - თანაც ცერბერი სამთავიანია - ისიც სტიქიის განმასახიერებელია - მიწისქვეშეთის სამყაროსი... ამით შეიძლება ჰერაკლეს სიკვდილზე გამარჯვება - უკვდავობა სურდა...
0

#79 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 28 December 2006 - 02:36 AM

QUOTE(teo777 @ Dec 28 2006, 12:47 AM)
ცერბერი დარაჯობს მიწისქვეშეთს,  აიდის სამყაროს - ეს კი ადამიანები ბოლო  გზაა. ამით მან დაასრულა კიდეც თავისი გმირობანი - თანაც ცერბერი სამთავიანია - ისიც სტიქიის განმასახიერებელია - მიწისქვეშეთის სამყაროსი... ამით შეიძლება ჰერაკლეს სიკვდილზე გამარჯვება - უკვდავობა სურდა...
View Post



თუ საბერძნეთზე ვსაუბრობთ კერბერი და არა ცერბერი (ეს ლათინურია) და კიდევ ჰადესი და არა აიდი wink.gif

აუ, დავწერე ახლა თითქმის სრულიად, მაგრამ ხვალინდელი დღე რომ მახსენდებაააა. . .

თან ცოტა დამრჩა მაინც... მოკლედ ხვალ გავაგრძელებ, თორე მეტი არ შეიძლება...


მართალი ხარ, თამთა, ჰერაკლე არსად გარბის და თუ გაიქცა, კიდე უკეთესი kiss3.gif
ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

#80 მომხმარებელი არაა ფორუმზე   pelazgi Icon

  • kldekaris eristavi
  • PipPipPipPip
  • ჯგუფი: Members
  • პოსტები: 1182
  • რეგისტრაცია: 29-August 06

Posted 29 December 2006 - 01:06 AM

ჰერაკლეს გმირობანი:

1. ხელით დაახრჩო ნემეის ლომი.

2. მოკლა ლერნეს ჰიდრა.

3. შეიპყრო კერინიის შველი.

4. ცოცხლად დაიჭირა არკადიის გამანადგურებელი ტახი.

5. გაანთავისუფლა ავგეას თავლები.

6. ამოხოცა სპილენძის ფრთებიანი საოცარი სტიმფალიდები

7. დაამარცხა ალისმფრქვეველიხ ხარი კრეტაზე.

8. მოკლა მეფე დიომიდე, რომელიც ადამიანებს შესაჭმელად აძლევდა ჭაკ ცხენებს.

9. ევრისთევსის ქალიშვილს მოუპოვა იპოლიტეს (ამორძალების დედოფლის) ჯადოსნური ქამარი.

10. მოიტაცა გერიონის ძროხები, რის შემდეგაც შესძლო "ჰერაკლეს სვეტების" აღმართვა და ანთეოსის მოკვლა.

11. ხელთ იგდო ჰესპერიდების (პირინიეის იბერია) ვაშლები. მას აქ გმირობაში დაეხმარა ატლანტისი, რომელიც წასული იყო იბერიაში, ხოლო თავად ჰერაკლეს ამ დროს ეჭირა "ცის თაღი" მის ნაცვლად.

12. დაიჭირა, შეკოჭა და ევრისთევსს მიჰგვარა ჰადესის საშინელი მცველი ძაღლისთავება ურჩხული - კერბერი.
(მეორე ვერსიით იქ თეზევსის გამოსახსნელად ჩავიდა და ჰადესსაც კი შეებრძოლა, რის შემდეგაც შესძლო მისი დაჭრა.



ახლა დამატებითი ინფორმაცია:

1. ნემეი ლომი - ასე ერქვა საშინელ ლომს, რომელიც იყო ტიფონისა და ექინდეს ნაშობი. ეს გახლდათ სასინელი მტაცებელი ურჩხული, რომელიც დაპატრონებული იყო არგოლიდას და განადგურების პირას მიიყვანა იგი. ბევრმა ბერზენმა გმირმა გაბედა მისი დამარცხება, მაგრამ მხოლოდ ჰერაკლემ შესძლო. ისიც გამოქვაბულში მოამწყვდია და დაახრჩო.

2. ლერნეს ჰიდრა - ასთავიანი ჭაობის გველი, რომელსაც მოჭრილ თავზე ახალი თავი ამოსდიოდა (შეადარეთ ქართულ დევებს და გველეშაპს ამირანის მითიდან). როცა ჰერაკლემ შენიშნა ის, მოჭრილ თავს ცეცხლით უწვავდა და ასე თანდათან დასუსტდა ჰიდრა, რის შემდეგაც ბოლოს ადვილად მოკლა ჰერაკლემ იგი.


3. კერინიის შველი - ეს გმირობაც არკადიას უკავშირდება - აქ იყო მთა კერინია, სადაც ცხოვრობდა ჯადოსნური შველი. ეს შველი ჯადოსნური იმიტომ იყო, რომ ოქროს რქა ქონდა(ისევ არმიანის მითი გავიხსენოთ) და სპილენძის ჩლიქები. ძალიან სწრაფად დარბოდა და მისი დაჭერა არავის შეეძლო. ჰერაკლემ ჯერ დაჭრა იგი და მერე შეიპყრო. ბოლოს კი ევრისთემეს მიჰგვარა. მან მაინც გაანთავისუფლა შველი და თავის მთას დაუბრუნა, რადგან ის არტემიდასთვის იყო შეწირული და მისი "სულიერი შვილი", წმინდა ცხოველი იყო. . .

4. არკადიის ტახი - არკადიაში (პელაზგების სამშობლოდ თვლიდნენ ბერძნები) ბობოქრობდა ტახი, რომლის მოკვლაც დიდ სირთულეს წარმოადგენდა, მაგრამ ჰერაკლემ ჩინებულად მოინადირა იგი. ოღონდ ყველაზე დიდი განსაცდელი არკადიისკენ მიმავალ გზაზე შეხვდა: გზით დაღალული ჰერაკლე კენტავრ ფოლოსის გამოქვაბულს მიადგა. გოლოსმა გულკეთილად მიიღო სტუმარი და ღვინით გაუმასპინძლდა. ღვინის არმოატი სხვა კენტავრებმაც იგრძნეს და დაეხნენ თავს ჰერაკლესა და ფოლოსს, ჰერაკლე არ შედრკა და აქეთ შეუტია კენტავრებს, მათი ნახევარი დახოცა, ნახევარმა კი გაქცევით უშველა თავს... თუმცა ამ დროს ფოლოსმა შემთხვევით გაიჭრა ფეხი მოწამლულ ისარზე და მიიცვალა... ჰერაკლემ დიდი პატივით დაკრძალა იგი.

5. ავგია - ასე ერქვა ელიდიის მეფეს. ჰელიოსის ვაჟს. ერთი გადმოცემით ის იმავდროულად იასონის არგონავტიც იყო. იგი გახლდათ მრავალი ათასი პირუტყვის მეპატრონე და საკუთარი თავლები 30 წლის მანძილე არ გაეწმინდა. ჰერაკლემ მდინარეს შეუცვალა კალაპოტი, ავგიას თავლებისკენ გაუშვა და ასე შესძლო 1 დღეში მათი დასუფთავება. დააკვირდით, სასწაულებში შემოვიდა წყლის სტიქიონი!

6. სტიმფალიდები - ასე ერქვათ ტბა სტიმფალიდთან მცხოვრებ მითიურ ბოროტ ფრინველებს. მათ სპილენძის ბასრი ფრთები ქონდათ და ისრებივით ხმარობდნენ ბუმბულებს, ხოლო თავად ფრთებს - მახვილივით. ეს არის ჰერაკლეს მესამე გმირობა არკადიაში და მეხუთე გმირობა საერთოდ. მან ამოხოცა ეს ფრინველები და ხალხს მშვიდობა დაუბრუნა.

7. კრეტელი ხარი - კრეტაზე ბუდობდა მრისხანე და მძვინვარე ბუღა-ხარი, რომლის დატყვევებაც ევრისთემემ დაავალა ჰერაკლეს. მან შესძლო მისი მოთოკვა და ევრისთემესთან მიყვანა, ბოლოს კი გაანთავისუფლა, მაგრამ ხარმა დაკარგა თავისი მძვინვარება და განრისხებისგან მარათონის ველი ”დასუფთავა”

8. დიომიდე - არესის ვაჟი, თრაკიელთა ტომის - ბისტონების მეფე (ეს ტროას ბერძენ გმირ დიომედეში არ შეგეშალოთ). ჰერაკლემ დაამარცხა იგი და აქეთ შეაჭმევინა იმ კაციჭამია ცხენებს, ვისაც სხვა ადამიანებს უგდებდა.

9. იპოლიტე - ამორძალების დედოფალი, თეზევსის ცოლი. ჰერაკლე ამაზონების დედოფალთან გემით გაემგზავრა ქამრის წამოსაღებად. იპოლიტე დასთანხმდა, მაგრამ ამ დროს ჰერამ, რომელსაც ასე არ უყვარდა ჰერაკლე, მიიღო ერთ-ერთი ამორძალის სახე და უთხრა მათ, ვითომდაც ჰერაკლე აპირებდა იპოლიტეს მოკვლას და ქამრის მოტაცებას. ამორძალები გაიქცნენ ჰერაკლეს მოსაკლავად, რის დანახვაზეც მან იფიქრა, რომ იპოლიტემ გაჰყიდა და მისი ვერაგულად მოკვლა უნდოდა. ამ ბრძოლაში დაიღუპა იპოლიტე, ამორძალების დედოფალი, ხოლო ჰერაკლემ ქამარი ევრისთემეს ქალიშვილის.
უკანა გზაზე კი ქალაქ ტროასთან დაიანახა, რომ კლდეზე იყო მიბმული ლაომედონტის ქალიშვილი - ჰესიონე.
ეს სხვა ისტორიაა. გადმოცემის თანახმად ტროას კედლები პოსეიდონმა და ჰელიოსმა აუშენეს, მაგრამ შეპირებული საზღაურის მიცემაზე ლაომედონტმა უარი განაცხადა. მაშინ აპოლონმა შავი ჭირი მიუვლინა ტროას, პოსეიდონმა კი ზღვის ურჩხული, რომელსაც მსხვერპლს წირავდნენ ტროელები ადამაინებს. ბოლოს კენჭისყრით ჰესიონე იქნა კლდეზე მიბმული ზღვის მტაცებლისთვის, მაგრამ ამ დროს ბრუნდებოდა ჰერაკლე და ურჩხული მოკლა, ქალი კი გაანთავისუფლა. ბრძოლამდე ლაომედონტი ჰერაკლესაც დაპირდა ჯადოსნურ ცხენებს, მაგრამ ბოლოს არ მისცა, რის გამოც ჰერაკლემ ომი გამოუცხადა მას და მოკლა. ომში მხოლოდ ლაომენდოტის ვაჟი - პრიამოსი გადარჩა...


10. გერიონი - სამთავიანი გოლიათი, ერთ-ერთი ოკეანიდის ვაჟი, რომელსაც ძალიან ბევრი ძროხა ყავდა და სამწყემსოდ მიჩენილი ძროხებზე ყავდა ევრიტიონი. ჰერაკლემ, გერიონამდე მისვლამდე აფრიკასა და ევროპის გასაყარზე აღმართა ორი სვეტი და როგორც ამბობენ - შექმნა ჰიბრალტარის სრუტე. შემდეგ კი გერიონსაც დაეცა თვს და ისიცა და მისი მწყემსიც ისრებით დახოცა.

11. პესპერიდები - ჰესპეროსის ქალიშვილები. მათ ბაღში ხარობდა ოქროს ვაშლი, რომელიც გეამ აჩუქა ჰერას ქორწილის წინ. ჰესპერიდების ამ ბაღში ცხოვრობდნენ, უკიდურეს დასავლეთში (დღევანდელი ესპანეთი იგულისხმება) და სიცოცხლის ხის მცველად გველეშაპი ყავდათ დაგულებული. ჰერაკლეს პირადად არ შეეძლო იქ ჩასვლა. ამიტომ, სანამდის მივიდოდა, დიდი გზა ქონდა გასავლელი. პირველი განსაცდელი იყო ანთეოსის მოკვლა:

ა) ანთეოსი - ეს იყო პოსეიდონის და გეას ვაჟი, დაუმარცხებელ რაინდად ითვლებოდა, მაგრამ ჰერაკლემ გამოიცნო, რაში იყო მისი უძლეველობა - დედას, გეას რომ ეხებოდა, არანორმალური ძალა ეცემოდა, ჰარეში კი იცლებოდა და მერე ისევ უნდა სეხებოდა "გეას". ამიტომ ჰერაკლემ იგი ცაში დაიჭირა და არ მისცა მიწასთან შეხების საშუალება. სიმბოლურად "ანთეოსის ტრაგედიას" იტყვიან ხოლმე ისეთ კაცზე, ვინც სამშობლოდან შორს ცხოვრობს და ნოსტალგია ტანჯავს. . .

ბ) მძინარე ჰერაკლეს თავს დაეხსნენ პიგმეები (მითიური ჯუჯები), რომლებიც გამოღვიძებულმა ჰერაკლემ თავის ლომის ტყავში გახვია და დაამარცხა.

გ) ეგვიპტეში შეიპყრეს ფარაონ ბუსირისის მსახურებმა, მაგრამ ჰერაკლემ დამსხვირა ბორკილები და ბუსირისიც გამოასალმა სიცოცხლეს.

დ) კავკასიაში ჩავიდა ჰერაკლე პრომეთეს განსათავისუფლებლად და ისარით მოკლა არწივი, რომელიც ღვიძლს უკორტნიდა მას.

ე) კავკასიიდან გადავიდა აღმოსავლეთში (სავარაუდოდ ურალში) და ატლანტისს შეენაცვლა ცის თაღის ჭერაში, სანამ მან არ მოიპოვა ჰერაკლესათვის სამი ოქროს ვაშლი (არსებობს ვერსია, რომლის თანახმადაც ჰერაკლე თავად ჩავიდა იბერიაში, მოკლა დრაკონი და მოიპოვა ოქროს ვაშლები, მაგრამ ეს გვიანდელ მეტაფრასს გაქვს).

12. კერბერი - ტიფონის და ენქიდეს ძე. ის იყო ჰადესის კარის დარაჯი. შიგნით ყველას უშვებდა, მაგრამ უკან არავის. ევრისთემემ თხოვა ჰერაკლეს, რომ მასთან მოეყვანა ეს საშინელება. ჰერაკლე დასთანხმდა. უწინ მხოლოდ ორფეოსმა შესძლო მისი სიმღEრით მოჯადოვება და ჰადესში ჩასვლა. ახლა ჰერაკლეს ჯერი იყო, მან ჰადესს თხოვა პირველად კერბერის მიცემა, ის დათანხმდა, თუკი ჰერაკლე შიშველი ხელებით დაიჭერდა კერბერს. და ჰერაკლემ ეს შესძლო! მზის შუქის დანახვაზე კერბერი ცუდათ გახდა, ჰერაკლემ მიიყვანა იგი ევრისთემესთან, რომელსაც თავზარი დაეცა ამ ურჩხულის ხილვის გამო და უკან დაბრუნება სთხოვა ჰერაკლეს. იგი ასეც მოიქცა...

ყველგან დაღუპვას ვეძებ და მაინც ვპოულობ გადარჩენას! . .
0

  • (4 Pages)
  • +
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • You cannot start a new topic
  • You cannot reply to this topic

1 მომხმარებელი ათვალიერებს ამ თემას
0 მომხმარებელი, 1 სტუმარი, 0 ანონიმური მომხმარებელი